ARTYKUŁ PRZEGLĄDOWY
WIELOWARSTWOWA ARCHITEKTURA BEZPIECZEŃSTWA WOJSKOWYCH BAZ LOTNICZYCH W WARUNKACH ZAGROŻEŃ HYBRYDOWYCH
Więcej
Ukryj
1
Department of Security, Polish Air Force University, Polska
A - Koncepcja i projekt badania; B - Gromadzenie i/lub zestawianie danych; C - Analiza i interpretacja danych; D - Napisanie artykułu; E - Krytyczne zrecenzowanie artykułu; F - Zatwierdzenie ostatecznej wersji artykułu
Data nadesłania: 30-12-2025
Data ostatniej rewizji: 12-02-2026
Data akceptacji: 12-02-2026
Data publikacji: 12-02-2026
Autor do korespondencji
Adam RURAK
Department of Security, Polish Air Force University, Dywizjonu 303 35, 08-521, Dęblin, Polska
SBN 2025;38(4): 49-68
SŁOWA KLUCZOWE
DZIEDZINY
STRESZCZENIE
Artykuł podejmuje problematykę bezpieczeństwa lotnisk wojskowych jako kluczowych elementów systemów obrony państwa funkcjonujących w warunkach narastających zagrożeń hybrydowych i asymetrycznych. Współczesne środowisko bezpieczeństwa, kształtowane przez proliferację bezzałogowych statków powietrznych, operacje cybernetyczne, działania sabotażowe oraz taktyki nieregularne, podważa tradycyjne, perymetryczne modele ochrony infrastruktury lotniczej i ujawnia systemowe podatności rozległych, przestrzennie rozproszonych obiektów wojskowych. Celem pracy jest konceptualizacja oraz analiza wielowarstwowej architektury bezpieczeństwa wojskowych lotnisk funkcjonujących w warunkach współczesnych zagrożeń hybrydowych, ze szczególnym uwzględnieniem jej prawnych, organizacyjnych, technicznych oraz planistycznych wymiarów. Główny problem badawczy dotyczy adekwatności obowiązujących rozwiązań prawnych, organizacyjnych, technicznych i proceduralnych w zapewnianiu ciągłości funkcjonowania oraz odporności lotnisk wojskowych zarówno w czasie pokoju, jak i w sytuacjach kryzysowych. W pracy przyjęto hipotezę, że skuteczność bezpieczeństwa lotnisk wojskowych nie wynika z zastosowania wyizolowanych środków technologicznych, lecz z integracji wielowarstwowych systemów ochrony obejmujących normy prawne, struktury organizacyjne, zabezpieczenia techniczne oraz odpowiednio przygotowany personel, funkcjonujące w ramach spójnych procesów planistycznych i zarządzania ryzykiem. Analiza została oparta na narracyjnym przeglądzie źródeł doktrynalnych, prawnych, organizacyjnych i technicznych, w tym dokumentów NATO, regulacji Sił Zbrojnych RP oraz literatury naukowej opublikowanej w latach 2000–2023, ze szczególnym uwzględnieniem pięciu powiązanych obszarów: ram prawno-organizacyjnych, systemów ochrony fizycznej, technicznych środków bezpieczeństwa, architektury ochrony strefowej oraz procesów planowania i zarządzania ryzykiem. Wyniki wskazują, że pomimo stosowania rozbudowanych systemów ogrodzeń, kontroli dostępu, technologii nadzoru oraz stałej obecności służb ochrony, utrzymują się istotne podatności, zwłaszcza w zakresie niskokosztowych naruszeń z użyciem BSP, zagrożeń cybernetycznych, zagrożeń wewnętrznych oraz ataków asymetrycznych wymierzonych w rozproszoną infrastrukturę. Podkreślono znaczenie adaptacyjnego planowania, ciągłej oceny ryzyka oraz interoperacyjności pomiędzy jednostkami wojskowymi, organami ścigania i podmiotami ochrony kontraktowej. Zaproponowane w artykule holistyczne i zorientowane na praktykę ramy ochrony lotnisk wojskowych stanowią wkład do krajowych i natowskich debat dotyczących zabezpieczania krytycznej infrastruktury obronnej oraz potwierdzają konieczność systemowego podejścia do bezpieczeństwa w dynamicznie zmieniającym się środowisku zagrożeń.