PL EN
ARTYKUŁ PRZEGLĄDOWY
BEZPIECZEŃSTWO POZYCJI KOBIET W DOBIE SZTUCZNEJ INTELIGENCJI
 
Więcej
Ukryj
1
Wydział Humanistyczny Politechniki Koszalińskiej Europeistyka, Politechnika Koszalińska, Polska
 
 
A - Koncepcja i projekt badania; B - Gromadzenie i/lub zestawianie danych; C - Analiza i interpretacja danych; D - Napisanie artykułu; E - Krytyczne zrecenzowanie artykułu; F - Zatwierdzenie ostatecznej wersji artykułu
 
 
Data nadesłania: 03-11-2025
 
 
Data ostatniej rewizji: 06-01-2026
 
 
Data akceptacji: 08-01-2026
 
 
Data publikacji: 08-01-2026
 
 
Autor do korespondencji
Maria Izabela GIRYN-BOUDY   

Wydział Humanistyczny Politechniki Koszalińskiej Europeistyka, Politechnika Koszalińska, ul. Kwiatkowskiego 6e, 75-343, Koszalin, Polska
 
 
SBN 2025;38(4): 13-30
 
SŁOWA KLUCZOWE
DZIEDZINY
STRESZCZENIE
W artykule dokonano analizy wpływu sztucznej inteligencji (SI), w tym narzędzi generatywnej SI (GenAI), na bezpieczeństwo pozycji kobiet na rynku pracy w Polsce. Bezpieczeństwo pozycji kobiet rozumiane jest jako łączne utrzymanie stabilności zatrudnienia i dochodów, dostępu do awansu i rozwoju kompetencji oraz ochrony przed dyskryminacją i nadużyciami technologicznymi (np. uprzedzeniami algorytmicznymi). Celem niniejszego badania jest identyfikacja kanałów oddziaływania sztucznej inteligencji na segmenty rynku pracy zdominowane przez kobiety, jak również ocena, w jakich warunkach może ona wzmacniać, a w jakich osłabiać, pozycję zawodową kobiet. Główny problem badawczy został przedstawiony jako pytanie: czy rozwój SI stanowi zagrożenie, czy raczej szansę dla utrzymania i wzmocnienia pozycji zawodowej kobiet w społeczeństwie opartym na technologii cyfrowej? W celu weryfikacji postawiono hipotezę badawczą, że SI – pomimo automatyzacji zawodów sfeminizowanych – może przyczynić się do wzmocnienia pozycji kobiet, o ile rozwój będzie wspierany przez inkluzyjne strategie publiczne oraz rozwój kompetencji cyfrowych. W pracy zastosowano jakościową analizę źródeł (tzw. desk research) oraz analizę porównawczą danych wtórnych: statystyk BAEL i publikacji Głównego Urzędu Statystycznego (GUS), raportów NASK–ILO o GenAI, opracowań Instytutu Badań Strukturalnych (IBS) i Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości (PARP) oraz wybranych badań akademickich z obszaru gender & technology. Wyniki wyżej wymienionych badań wskazują, że w Polsce ekspozycja na GenAI koncentruje się w obrębie zawodów biurowo-administracyjnych i usług opartych na przetwarzaniu informacji, w których udział kobiet jest wysoki, co w bardzo znacznym stopniu podnosi ryzyko restrukturyzacji zadań, a nie tylko likwidacji etatów. Jednocześnie zaobserwować można mechanizmy utrwalania nierówności przez systemy stosowane w procesie podejmowania decyzji (rekrutacja, ocena pracy), jak również przez niedostateczną reprezentację kobiet w projektowaniu rozwiązań opartych na sztucznej inteligencji. W dyskusji przedstawiono również implikacje dla polityki publicznej i praktyk organizacyjnych na rynku pracy w Polsce (reskilling/upskilling, audyty algorytmów, standardy równości, wsparcie dla kobiet z grupy 35+) wraz z konkretnymi przykładami stosowanych instrumentów. Badanie ma charakter eksploracyjny, a uogólnienia ogranicza dostępność danych sektorowych i regionalnych dotyczących procesów wdrożeniowych technologii opartych na sztucznej inteligencji w Polsce.
ISSN:2082-2677
Journals System - logo
Scroll to top